Home > ડો.શરદ ઠાકરની નવલિકાઓ > હું તો લવારા જેમ બબડતો ગયો હતો, મેં શું કર્યું બયાન ? મને એ ખબર નથી.

હું તો લવારા જેમ બબડતો ગયો હતો, મેં શું કર્યું બયાન ? મને એ ખબર નથી.

”શું કરે છે આજકાલ ?” વિરંચિએ વરસો પછી રસ્તે ચાલતાં મળી ગયેલા જૂના મિત્ર જતીનને પૂછયું. જવાબમાં જતીને ખિસ્સામાંથી પાકિટ કાઢયું. પાકિટમાંથી એક વિઝિટીંગ કાર્ડ કાઢીને મિત્રના હાથમાં મૂકયું. વિરંચિએ નવાઈ સાથે કાર્ડમાં છપાયેલું લખાણ વાંચ્યું. કાર્ડમાં ઉપરની બાજુએ એક ખૂણે રિવોલ્વર હતી, બીજા ખૂણે દૂરબીન હતું અને આ બે પ્રતિકોની વચ્ચે લખાયેલું હતું : જે. જે. જે. ૦૦૭.

”આનો મતલબ ?” વિરંચિએ આઘાત પચાવ્યા પછી પૂછૂયું.

”જાલૂસ જતીન જેઠાલાલ… !”

”અને આ ઝીરો ઝીરો સેવન કયાંથી ઉઠાવ્યું ? જેમ્સ બોન્ડ પાસેથી ?”

”ના, ઝીરોનો અર્થ શૂન્ય થાય છે, બે વાર લખો કે પાંચ વાર, શો ફરક પડે છે ? રહ્યો સવાલ સાતડાનો ! એ આપણા ઘરનો નંબર છે !!”

”ટૂંકમાં તેં જાલૂસીનો ધંધો શરૂ કર્યો છે એમ કહે ને !” વિરંચિએ દાઢમાં કહ્યું : ”ચાલે છે ?”

”ચાલે જ ને ! આવડત હોવી જોઈએ ! આજના જમાનામાં ગુનાખોરી જે ઝડપથી વધતી જાય છે, એ જોતાં આ ધંધામાં જ ચાંદી છે.”

”પણ તમે ગૂનેગારને ઓળખો કેવી રીતે ?”

”એ માટે માણસને ઓળખવો પડે. અને એમાં બહુ મોટી ધાડ મારવાની હોતી નથી. બસ, કેટલાંક પ્રાથમિક લક્ષણો અને મનુષ્ય – સ્વભાવની જાણકારી હોય એટલે થયું. એક અને એક બરાબર બે કરતાં આવડવું જોઈએ.”

”મને વિશ્વાસ નથી પડતો, એક અને એક બરાબર અગ્યાર પણ થાય ને ?”

”કરવું હોય તો થાય, પણ પછી દાખલો ખોટો ગણાય. જાલૂસીનું તર્કશાસ્ત્ર એકદમ ગણિતશાસ્ત્ર જેવું ચોક્કસ હોય છે. એક પગથિયું ચૂકયા એટલે જવાબ ખોટો… !”

”હું માનતો નથી. આવું બધું જાલૂસી નવલકથાઓમાં જોવા મળે. શેરલોક હોમ્સ એના અસીલને જોઈને પહેલી નજરે એના વ્યવસાય વિષે, એના પાળેલા કૂતરા વિષે, એણે કરેલા મોર્નિંગ વોક વિષે ફટાફટ બોલવા માંડે અને એનો સાથી ડાઁ. વોટસન મોં પહોળું કરીને સાંભળી રહે ! આ બધું વાર્તાઓમાં જોવા મળે, વાસ્તવિક જિંદગીમાં નહીં.” વિરંચિએ નિખાલસ અભિપ્રાય જાહેર કર્યો.

”ત્યાં જ તારી ભૂલ થાય છે. તમે લોકો એ સ્વીકારી શકતાં નથી કે વાર્તાની પ્રેરણા વાસ્તવિકતામાંથી મળતી હોય છે. ધારીએ તો આપણે બધાં જ શેરલોક હોમ્સ બની શકીએ. જરૂર છે માત્ર નિરિક્ષણશકિતની અને તર્કશકિતની…” જતીને કહ્યું.

”હું ન માનું, પુરાવો આપ.”

”પુરાવો જોઈએ છે ? તો ચાલ, સામેની રેસ્ટોરન્ટમાં બેસીએ. આમ રસ્તા ઉપર ઊભાં ઊભાં કોઈનું બારીક નિરીક્ષણ ન કરી શકાય. એના માટે તો ખૂણો ‘પાળવો’ પડે !” જતીને લૂચન કર્યું. બંને જણાએ જમણી બાજુએ આવેલી ‘ફૂડ એન્ડ ફન’ રેસ્ટોરન્ટમાં પ્રવેશ કર્યો.

વિરંચિ વચ્ચેના ટેબલ પાસે બેસવા જતો હતો, પણ જતીને એને વાર્યો : ”ત્યાં ન બેસાય, ગધેડા ! ત્યાં તો કોઈ બીજું આપણું નિરીક્ષણ કરી જાય ! છેક ત્યાં પેલા અંધારા ખૂણામાં ટેબલ પડયું છે, ત્યાં ચાલ… !

બંને મિત્રોએ અંધકારમાં પોતાનું સ્થાન ગ્રહણ કર્યું. વેઇટર આવીને પાણીના ગ્લાસ મૂકી ગયો. પછી ઓર્ડરની અપેક્ષામાં ઊભો રહ્યો.

”બે બ્લેક કોફી !” વિરંચિએ લૂચના આપી : ”અને સાંભળ ! શાંતિથી લાવજે, ઊતાવળ નથી.”

વેઈટર માથું હલાવીને ગયો. જતીને શિકારની શોધમાં આમતેમ ડાફોરિયા માર્યા. પણ હજુ રાત ઢળવાને વાર હતી અને સાંજનો સમય પ્રેમી-પંખીડાઓના બેરર ચેકની જેમ અનામત હતો. પ્રેમીઓની બાબત તર્કશાસ્ત્રથી પર હોય છે, એટલે એમના વિષે અનુમાનો કરવાનો અર્થ નહોતો.

અચાનક જતીનની આંખો ચમકી ઊઠી. કાચના પ્રવેશદ્વારમાંથી પુરૂષની નજર માટેનું નજરાણું રેસ્ટોરન્ટની અંદર દાખલ થઈ રહ્યું હતું. ગુલાબી રંગની સાડીમાં ગુલાબી ત્વચા કેદ હતી. અંદર આવીને એ સ્ત્રી થોડી વાર માટે ઊભી રહી. આછા ઊજાસથી ટેવાયા બાદ એ પણ દૂરના એક ખૂણામાં પડેલા ખાલી ટેબલ પાસે જઈને એક ખુરશીમાં બેઠી. સુગંધના દરિયાની છાલક આખા વાતાવરણને ભીંજવી ગઈ.

વિરંચિ એ સ્ત્રીને જોઈને ઉત્તેજીત થઈ ગયો : ”ચાલ, શરૂ કરી દે, મને આ રૂપની તિજોરી વિષે પૂરેપૂરી માહિતી જાણવામાં રસ છે. સ્ટાર્ટ ઓબ્ઝર્વીંગ હર… !”

પણ એ કહે એ પહેલાં જ જાલૂસ જતીન એના ધંધે લાગી ચૂકયો હતો. કોઈ તાંત્રિકની જેમ એની આંખો વિસ્ફારિત બનીને એ ગુલાબી શિલ્પનું નમણું બાંધકામ નિહાળી રહી હતી. એની પ્રત્યેક હિલચાલને જાણે એ પી રહ્યો હતો. પળવાર તો એ ભૂલી ગયો કે આ તાજમહેલને જોયા પછી એણે એનું વર્ણન પણ કરવાનું છે.

થોડી વાર પછી એ ભાનમાં આવ્યો હોય એમ એણે બોલવાનું શરૂ કર્યું : ”પરણેલી સ્ત્રી છે.”

”એમાં નવું શું કહ્યું ? સેંથાનું સિંદુર અને ગળાનું મંગળલૂત્ર મને પણ દેખાય છે.” વિરંચિ અકળાયો.

”મંગળલૂત્ર તો હવે વિધવાઓ પણ પહેરવા માંડી છે. જુવાન સ્ત્રીએ પતિ ગુમાવ્યા પછી શિકારી પુરુષોની તીરનજરથી બચવા માટે મંગળલૂત્રનો ઉપયોગ બખ્તર તરીકે કરવો પડે છે. પણ આ સ્ત્રી ખરેખર પરણેલી છે અને એનો પતિ હયાત છે..”

”એ કેવી રીતે… ?” વિરંચિનું મોં ફાટેલું રહી ગયું.

”વેરી સિમ્પલ, માય ફ્રેન્ડ, વેરી સિમ્પલ ! હું મારી આગાહી એ મંગળસુત્ર જોઈને નથી કરતો, એ યુવતીના હાવભાવ જોઈને કરું છું. એ ડરેલી હોય એવી દેખાય છે. આવી રૂપાળી સ્ત્રીએ ડરવા જેવું માત્ર પોતાના પતિથી જ હોઈ શકે…”

”પણ તો પછી એ અહીં આવી શા માટે ?”

”શકય છે એ એના પ્રેમીને મળવા માટે આવી હોય. જો, એ વારેવારે પ્રવેશ દ્વારની દિશામાં જોયા કરે છે અને પછી એના રૂપાળા કાંડા ઉપર બાંધેલી રિસ્ટ વાઁચમાં જોઈને દરેક વખતે એક ઊનો-ઊનો નિશ્વાસ નાખી લે છે. આ બધી રકમનો સરવાળો એટલે પ્રેમીનો ઇંતજાર !”

”આગળ વધ.”

”આગળ વધું કે આગળ બોલું ?” જતીને ઊભા થવાનો અભિનય કર્યો. પછી સ્મિત કરીને બેસી ગયો : ”જગતભરના તમામ પુરુષોને આગળ વધવાની ઇચ્છા થાય એવી યુવતી સામે બેઠી છે. અને મારી કમનસિબી જુઓ, મારે માત્ર એને જોયા જ કરવાની છે !”

”આગળ વધ.” વિરંચિએ ફરીથી જૂનું લૂચન તાજું કર્યું.

”છોકરી એના પતિથી બહુ દુ:ખી છે.”

”છોકરી ?!”

”સુંદર સ્ત્રીને છોકરી જ કહેવાય, સુંદરતાની કયારેય ઉંમર વધતી નથી..”

”આગળ વધ.”

”એનું નામ મેષ રાશિ પરથી હોવું જોઈએ. એમાં આમ બાઘા જેવો ન બની જા, કોઈ પણ વ્યકિતના વર્તન ઉપરથી એની રાશિ જાણી શકાય. સહેજ વધુ બારીક નિરીક્ષણ કરો, તો નામ પણ પકડાઈ જાય. જીવનભર જે નામથી બધાં બોલાવતા હોય એ નામની અસર જે-તે વ્યકિતના વ્યકિતત્વ ઉપર છપાઈ જતી હોય છે. સિમ્પલ લોજીક, બીજું કશું નહીં.”

”બીજું શું શું પકડી શકાય છે ?” વિરંચિની હાલત ડાઁ. વોટસન કરતાં પણ ખરાબ હતી.

”જોવું હોય તો ઘણું બધું પકડી શકાય છે. એની પીઠ ઉપરનો મોટો, કાળો તલ… એના જમણા પગમાં હોવી જ જોઈએ એવી છઠ્ઠી આંગળી… એના પેઢુમાં જમણી બાજુએ આવેલો એપેન્ડિકસના ઓપરેશનનો કાપો… એની… ” જતીનની આંખો બંધ હતી. જાણે સમાધિમાં ખોવાઈ ગયેલો કોઈ ત્રિકાળજ્ઞાની તપસ્વી બોલી રહ્યો હોય એમ લાગતું હતું.

”આ બધું પણ માત્ર અનુમાન પરથી જ.. ?”

વિરંચિ કલ્પના કરી શકતો ન હતો કે કોઈ અજાણી યુવતીના વસ્ત્રોની આરપાર જોઈને આટલે દૂર બેઠાં બેઠાં કોઈ પુરૂષ આવી નજદિકી બાતમીઓ આપી શકે ! વિરંચિ ખળભળી ગયો.

એ હવે વધુ કંઈ સાંભળી શકે એવી સ્થિતિમાં ન હતો. એણે જતીનને આગળ વધતાં અટકાવ્યો : ”બસ, બસ ! જેમ્સ બોન્ડના બાપ અને શેરલોક હોમ્સના દાદા ! હવે બંધ કર. તું જે કંઈ બોલી ગયો છે અને બોલી રહ્યો છે એ બધું પૂરેપુરૂં સત્ય છે. એ સ્ત્રી બીજી કોઈ નહીં, પણ મારી પત્ની અક્ષરા છે. આવ, તારી સાથે એનો પરીચય કરાવું…”

હવે ડઘાઈ જવાનો વારો જતીનનો હતો. આ અતલસનો તાકો આવી ખખડી ગયેલી વખારના કબ્જામાં સબડી રહ્યો છે ?! આ એંશી હજાર રૂપીયે મીટરના ભાવના કાપડમાંથી બનાવેલો થ્રી-પીસ લૂટ અમિતાભ બચ્ચનને બદલે ખેતરમાં ઊભા કરેલા નિર્જીવ ચાડીયાના નસીબમાં.. ?!

”ના, ના, દોસ્ત ! આજે રહેવા દે ! ફરી કોઈ વાર ભાભીજીને મળવાનું ગોઠવીએ. આજે મેં…. એમના વિષે કરેલાં અનુમાનો… આઈ મીન, કાળો તલ અને…. ઓપરેશનનો ચીરો… સોરી, મને સંકોચ થાય છે.” કહીને જતીન પાછલા બારણેથી સરકી ગયો. વિરંચિ એની ધર્મપત્નીના ટેબલ તરફ આગળ વધ્યો.

બીજે દિવસે શહેરથી દૂર એક ગાર્ડન રેસ્ટોરન્ટમાં બેઠાં બેઠાં અક્ષરા અને જતીન જાલૂસ પ્રેમાલાપ કરી રહ્યાં હતાં.

”કાલે કેમ ન આવ્યો ? મેં તારી કેટલી બધી રાહ જોઈ’તી ? અને તને ખબર છે ? કયાંકથી અચાનક મારો બબૂચક વર આવી ચડયો ! મારો તો જીવ જ ઊડી ગયો. વિરંચિને જોઈને.. ” અક્ષરા છણકો કરી રહી હતી.

અને જતીન એના તાજમહેલ જેવા દેહને વિંટળાઈ રહ્યો હતો : ”શું કરું ? હું તો બરાબર સમયસર આવી ગયો હતો, પણ…. મને પણ વિરંચિ જ મળી ગયો..’

(http://gujaratiliterature.wordpress.com/ માંથી)

  1. No comments yet.
  1. No trackbacks yet.

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s

%d bloggers like this: