Home > ડો. જગદીશ ત્રિવેદીની કોમેડી > મિત્ર સાચો છે મજાની ચોપડી

મિત્ર સાચો છે મજાની ચોપડી

પુસ્તકોનો સાથ હશે તો મને નર્ક પણ સ્વર્ગ જેવું લાગશે : લોકમાન્ય ટિળક

પુસ્તક-પત્ની વચ્ચે ખૂબ તફાવત છે, પહેલો તફાવત એ છે કે પુસ્તક બોલતું નથી અને પત્ની મૂંગી રહેતી નથી. બીજો તફાવત એવો છે કે પુસ્તક બજારમાં અડધી કિંમતે મળે છે, જયારે પત્ની માટે તો પૂરી રકમનો ખર્ચ લગ્ન સમયે કરવો પડે છે. પુસ્તક એકવાર આપણું થઈ ગયા પછી ખર્ચ કરાવતું નથી, જયારે પત્ની આપણને મળી ગયા પછી ખર્ચ અટકતો જ નથી

હું મિત્ર સાચો છે મજાની ચોપડી
જ્ઞાનથી ભરશે તમારી ખોપડી
વાંચવું સારું અને વિચારવું
ચોપડી છે ચો-પડી ઘી ચોપડી – જગદીશ ત્રિવેદી

ચોપડી અથવા તો પુસ્તક છે એ માણસનો એવો મિત્ર છે જે માત્ર અને માત્ર ઉપયોગી થાય છે, અને આજના યુગમાં યોગી થવા માટે લોકો મોંઘીદાટ ફી ભરીને યોગ શીખવા જાય છે, યોગ ચોક્કસ ફાયદો કરે છે, પરંતુ અત્યારના સમયની માગ પ્રમાણે યોગી થવા કરતાં કોઇને ઉપયોગી થવું વધારે યોગ્ય ગણાશે, ત્યારે પુસ્તક એ એવો મિત્ર છે જે નડવાને બદલે માત્ર ઉપયોગી થાય છે.

આપણે ધારીએ ત્યારે એની પાસેથી જ્ઞાનનું અજવાળુ માગી શકીએ અને વાચક જયારે માગે, જેટલું માગે, જયાં માગે ત્યારે પાઠકને ત્યારે, તેટલું અને ત્યાં આપી શકે તો એકમાત્ર પુસ્તક જ આપી શકે.

મેં હમણાં ડો. હરિવંશરાય બચ્ચનની અમર કવિતા ‘મધુશાલા’નો આપણી માતૃભાષામાં સંપૂર્ણ સમશ્લોકી અનુવાદ કર્યો છે, અને આગામી નવમી ડિસેમ્બરની રાતે વરાછા રોડ ઉપર આવેલા સરદાર સ્મૃતિભવનમાં વિશ્વવંદનીય સંત પૂ. રમેશભાઈ ઓઝા (પૂ.ભાઈશ્રી)ના વરદહસ્તે એનું વિમોચન છે એટલે પુસ્તકની વાત યાદ આવી છે.

મેં એકવાર પુસ્તકના ફાયદા વિશે પ્રવચન કર્યું તો મારા મિત્ર અંબાલાલે સ્વભાવ મુજબ રમૂજ કરી કે પુસ્તક અને પત્ની વચ્ચે ખૂબ તફાવત છે, પહેલો તફાવત એ છે કે પુસ્તક બોલતું નથી અને પત્ની મૂંગી રહેતી નથી. બીજો તફાવત એવો છે કે પુસ્તક બજારમાં અડધી કિંમતે મળે છે, જયારે પત્ની માટે તો પૂરી રકમનો ખર્ચ લગ્ન સમયે કરવો પડે છે.

પુસ્તક એકવાર આપણું થઈ ગયા પછી ખર્ચ કરાવતું નથી, જયારે પત્ની આપણને મળી ગયા પછી ખર્ચ અટકતો જ નથી. પુસ્તક અને પત્ની વચ્ચે મહત્ત્વનો તફાવત એવો છે કે પુસ્તકને પસ્તીમાં આપો તો એની અડધી કિંમત ઉપજે છે, જયારે પત્નીને ભંગારમાં આપવાનો વિચાર પણ શકય નથી, અને છેલ્લો તફાવત મજાનો છે કે પ્રવાસમાં પત્ની બદલે પુસ્તકને સાથે રાખી તો ખર્ચ અડધો આવે અને મઝા બમણી આવે, તથા ચાલુ મુસાફરીએ પુસ્તક વાંચતા વાંચતા કંટાળો આવે તો એને બીજાનાં હાથમાં પકડાવીને સૂઇ જઈએ તો ચાલે જયારે પત્ની બાબતમાં એ શકય નથી.

અંબાલાલની વાત કરી છે તો મને મારો પોતાનો એક અનુભવ યાદ આવી ગયો છું. હું આખો દિવસ વાંચતો અથવા લખતો હોઉ એટલે એક દિવસ મારા પત્નીએ ધોખો કર્યોકે પત્ની કરતાં પણ તમે પુસ્તકને વધુ પ્રેમ કરો છો.

આવતે ભવ મારે પત્ની થવું નથી, પરંતુ મારે પુસ્તક થવું છે, આ સાંભળીને મેં તરત જ જવાબ આપ્યો હતો કે ભગવાન, તું જો પુસ્તક થાય તો પંચાગ થજે જેથી દર દિવાળીએ બદલાવી શકાય.

આ બધી ‘ડીબી ગોલ્ડ’ના મારા વહાલા વાચકોને રાજી કરવા માટે વાત કરી, પરંતુ પુસ્તક એ ઉત્તમ મિત્રની ગરજ સારે છે, અને લોકમાન્ય ટિળકને એકવાર કોઇકે પૂછ્યું કે તમને મૃત્યુ પછી નર્કની સજા થાય તો તમે શું કરો?

ત્યારે ટિળક મહારાજે જવાબ આપ્યો હતો કે મને નર્કની સજા થાય તો હું નર્કમાં થોડા પુસ્તક સાથે લઇને જવાની ઇચ્છા વ્યકત કરીશ, કારણ પુસ્તકોનો સાથ હશે તો મને નર્ક પણ સ્વર્ગ જેવું લાગશે.

(દિવ્ય ભાસ્કર)

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s

%d bloggers like this: